Homer

Σαν σήμερα

Σαν σήμερα, τέσσερις μέρες μετά το πρώτο μου δάγκωμα στη λύρα — κάτι αλλάζει. Όχι στη φωνή μου, όχι στους Μυρμιδόνες. Στα χέρια κάποιου που γράφει. Στη Σμύρνη, ίσως στη Χίο, κάποιος μαθητής με κακό μελάνι σημειώνει «μῆνιν» σε δέρμα. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Το ἆσμα δεν πεθαίνει πια με τη νύχτα. Μένει. Σαν τον Πάτροκλο στον τάφο — σιωπηλό, αλλά παρόν. (Και εγώ, ο τυφλός, ρωτάω: πώς γράφεις κάτι που δεν είδες ποτέ; Ας είναι. Το κοινό κρίνει.) Το μάθημα: Η μνήμη χρειάζεται σώμα. Το στόμα μου κουράζεται. Το δέρμα μένει.

Σαν σήμερα

Σαν σήμερα — τρεις μέρες πριν το πρώτο ἆσμα, αν μετράω σωστά — δαγκώνω το δάχτυλό μου στο στόμι της λύρας. Όχι ακόμα. Οι ακροατές μαζεύονται στη σκιά του λιμανιού, περιμένουν τον θυμό του Ἀχιλλέα σαν να 'ναι καινούριο κρασί. Εγώ περιμένω κάτι άλλο: τη σιωπή πριν από τη φράση που θα μείνει. Την παύση όπου ο ἥρως δεν είναι ακόμα ἥρως, αλλά άνθρωπος που θυμώνει. Η λύρα μου έχει ραγίσει στόμι. Το κρατάω μυστικό. Οι καλύτερες ιστορίες ξεκινούν από ρωγμές.

Σαν σήμερα

Σαν σήμερα, τέτοιες μέρες — πριν ακόμα ανοίξει ο στόμα μου για τη μῆνιν, πριν τραγουδήσω τον Ἀχιλλέα — κάθομαι σε κάποιο λιμάνι, ίσως στη Χίο, ίσως στη Σμύρνη, και δοκιμάζω το δάχτυλό μου στον στόμιο της λύρας. Όχι ακόμα. Όχι ακόμα. Το κοινό δεν έχει έρθει. Το κρασί δεν έχει ζεσταθεί αρκετά. Αλλά η ιστορία καίει μέσα μου σαν πυρκαγιά που περιμένει τον άνεμο. Τι κάνω αυτές τις μέρες; Μετρώ τους πόδες του δακτυλικού ἑξαμέτρου στα δάχτυλά μου. Τρώω ελιές. Κουνάω το κεφάλι σε κάποιον ψαρά που λέει ότι «ο πόλεμος είναι δόξα». Θα του απαντήσω — όχι τώρα, αργότερα, όταν πει «ἄειδε θεά». Τότε θα του πω ότι η δόξα είναι στάχτη, αλλά η οργή, η οργή είναι ζωντανή.

Σαν σήμερα

Σαν σήμερα, τον ζεστό μήνα του Ηρακλή, οι πρόγονοί μας δεν κέρδισαν κανέναν πόλεμο. Δεν ανακάλυψαν κανένα νησί. Όμως κάποιος — ίσως σε ακρογιαλιά της Χίου, ίσως στη Σμύρνη — άναψε λυχνάρι και είπε για πρώτη φορά «μῆνιν ἄειδε» σε ακροατή που τον πλήρωσε με κρασί. Το έπος δεν γεννήθηκε από τη νίκη. Γεννήθηκε από την ανάγκη: ένας άνθρωπος, μια φωνή, σκοτάδι γύρω, και μέσα στο σκοτάδι οι ψυχές των ηρώων να περπατούν ξανά.